İşçiye Bir Eylemi İçin 2 Ceza Verilebilir mi?

İşçiye aynı eylemi için 2 ceza verilip verilemeyeceği zaman zaman soru işaretlerine yol açabilmektedir. Aynı eylem için iki ceza verilme halinde ikinci ceza geçersiz olur mu?

4857 sayılı İş Kanunu ve diğer iş hukuku mevzuatı; işçiye, iş görme borcunun yasalara uygun şekilde yerine getirilebilmesi, üretim süreçlerinin devam edebilmesi ve çalışma barışının sağlanabilmesi açısından belirli sorumluluklar yüklemiştir.

İşçinin, mesai saatinde iş yerine gelmesi, günlük çalışma süresi doluncaya kadar görevine devam etmesi ve kendisine verilen görevi tam olarak yerine getirmesi gibi pek çok sorumluluğu söz konusudur.

İşçinin, görev ve sorumluklarını yerine getirmemesi ya da iş yeri kurallarına uymaması durumunda belirli yaptırımlarla karşılaşması kaçınılmazdır.

İş hukukunda işverenlere, belirli şartların varlığı halinde disiplin cezası verme yetkisi tanınmıştır. Disiplin cezası iş yerinin düzen ve disiplinini sağlamak amacıyla verilebilir. Ancak iş yerinde uygulanacak disiplin cezalarının belirlenmesi ve işçilere tebliğ edilmesi gerekir.

İşçilere uygulanacak disiplin hükümleri, “sözleşme özgürlüğü” çerçevesinde, 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine aykırı olmamak şartıyla işçi ve işveren tarafından belirlenebilir.

Yüksek Hakem Kurulu tarafından da uzun yıllardan beri, Kararların eki niteliğinde bir Disiplin Ceza Cetveli yayınlanmaktadır.

Diğer yandan, işçiye aynı eylemi için 2 ceza verilip verilemeyeceği de zaman zaman soru işaretlerine yol açabilmektedir.

Bu husus, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 2016/12229 E, 2020/610 sayılı Kararında açıklığa kavuşturulmuştur.

Yargıtay’ın kararına konu olan olay şöyle gelişmiştir:  

“Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının kendisini ispiyonculukla suçlayarak küfür ve hakaret eden iş arkadaşı ... ile tartıştığını, davacının küfür etmeden konuşması gerektiğini söylemesi üzerine ...'in davacının boğazını sıktığını ve davacının araya giren diğer işçiler tarafından kurtarıldığını, müvekkilinin olaydan 15 dakika sonra işinin başına geçtiğini, savunmasının alındığını ve 2 gün izin verildiğini, izin dönüşü kınama cezası verilerek işine devam ettiğini, sonrasında rapor alan davacının rapor bitiminde işe başladığında işine son verildiğini, kınama cezası verilen davacının aynı sebeple bu kez işten çıkartılmasının hukuka aykırı olduğunu iddia etmiştir. Davalı vekili ise davacının 05.09.2014 tarihinde işyerinde bir kavgaya karıştığı için haklı nedenle işten çıkartıldığını, kavganın oluşma nedeninin davacının davranışları olduğunu, davacının kavgacı ve geçimsiz yapıda olduğunu, sundukları tutanak ve cd içeriği ile bunun kanıtlanacağını savunmuştur.

Mahkemece, davacının çalışma arkadaşı ile tartışıp üzerine yürüyüp boğazını sıkması ayrıca falçata ile saldırması eylemlerinin İş Kanununun 25. maddesi kapsamında işverene haklı fesih hakkı verdiği ve davacının iş akdinin haklı nedenle feshedildiği gerekçesiyle kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden, 05.09.2014 tarihinde davacı ile iş arkadaşı ...'in tartıştığı ve sonrasında ...'in davacının üzerine yürüyerek boğazını sıktığı, davacının da elindeki bir aleti ...'e doğru fırlattığı ve birbirlerine girdikleri, diğer işçilerin davacı ile ...'i ayırdığı, bir süre sonra davacının elinde falçata ile ...'in olduğu bölüme doğru koşmaya başladığı ve yine diğer işçilerin davacıya engel olduğu, olay sonrası hem davacı hem de ...'e kınama cezası verildiği, 10.09.2014 tarihinde ise bu kez davacı için fesih ihbarı düzenlenerek davacının iş akdinin 05.09.2014 tarihli olay gerekçe yapılarak haklı nedenle feshedildiği anlaşılmaktadır.

Böylece 05.09.2014 tarihinde iş arkadaşı ile yaşadığı tartışma ve kavga olayı nedeniyle önce kınama cezası ile cezalandırılan davacının iş akti sonrasında aynı nedenle feshedilmiştir.

Aynı eyleme iki ayrı ceza verilemeyeceğinden davacının iş akdinin feshi haksız olup, kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin kabulü gerekirken yazılı gerekçe ile reddi hatalıdır.”

Sonuç olarak Yargıtay, işçinin davranışı nedeniyle işveren açısından hâklı nedenle derhal fesih hakkı doğmuş olsa da, aynı eylemi için işçiye önce kınama cezası verilmiş olması nedeniyle işten çıkarılmasını haksız fesih olarak değerlendirmiştir.    

Dolayısıyla işçiye aynı eylemi nedeniyle 2 ayrı ceza verilemez. Böyle bir durumda verilen ikinci ceza geçersiz olur.

04 May 2022 - 09:30 - Kıdem ve İhbar


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Kamu İşçileri Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kamu İşçileri hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Kamu İşçileri editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Kamu İşçileri değil haberi geçen ajanstır.