Çocuk Yardımı Geriye Dönük Olarak Ödenebilir mi?

İşçi ve memurlara geçmişe dönük aile ve/veya çocuk yardımı ödemesi yapılabilir mi?

Kamu kurumlarında çalışan memurların 657 sayılı Kanun’dan kaynaklanan aile ve çocuk yardımı hakları bulunmaktadır. İşçilerin çocuk ve aile yardımı ise toplu iş sözleşmesinden gelmektedir.

Diğer yandan çocuk yardımından yararlanabilmek için işçi ve memurların doğum hadisesini takiben bu durumu çalışmakta oldukları kuruma bildirmeleri gerekmektedir. Ancak zaman zaman bu bildirimin vaktinde yapılmadığı, doğum olayının üzerinden belirli, bazen de uzun bir süre geçtikten sonra bu bildirimin yapıldığı görülmektedir.

Bu durumda nasıl işlem yapılmalıdır? İşçi ve memurlara geçmişe dönük aile ve/veya çocuk yardımı ödemesi yapılabilir mi?

Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK) bu konuda işçi ve memurları sevindirecek bir karar verdi.

KDK’nın 2022/6344-S.22.9680 Sayı ve 17/05/2022 Tarihli Kararına konu olan olayda; Karaisalı Belediyesi Zabıta Müdürlüğünde zabıta memuru olarak görev yapan çalışan,  04.04.2019 tarihinde çocuğunun dünyaya geldiğini belirterek geriye dönük çocuk yardımı talebinde bulunmuştur.

Kamu Denetçiliği Kurumu’nun kararında özetle şöyle denilmiştir:

“Konunun, aile yardım bildiriminin verilmesinin herhangi bir süre şartına tabi olup olmadığı yönünden değerlendirilmesinde ise; yukarıda yer verilen 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun ilgili maddelerinde, hakkın hangi şartlarda kazanılıp kaybedileceği, ne şekilde ve ne zaman ödeneceği açıkça düzenlenmiş olmakla beraber geriye dönük talep edilip edilemeyeceği ve bildirim süresine ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Dolayısıyla söz konusu bildirim için herhangi bir süre şartı getirilmediği anlaşıldığından hak sahiplerince verilen bildirimlere istinaden geriye dönük olarak aile yardımı talep edilmesinin önünde de yasal bir engel bulunmadığı değerlendirilmiştir.

Şikâyet konusuyla benzer nitelikteki taleplerle ilgili Aksaray İdare Mahkemesinin 24/07/2013 tarihli ve E:2013/367, K:2013/675 sayılı kararı ile Manisa İdare Mahkemesinin 25/11/2014 tarihli ve E:2014/367, K. 2014/798 sayılı kararında aile yardımı ödeneğinin geriye dönük ödenebileceği, buna dayanak olarakta ilgili kararlarda “Dava dosyasının, yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ile bir arada değerlendirilmesinden, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memurlara aile yardımının ne şekilde ve ne zaman ödeneceği açıkça hükme bağlanmış olmakla beraber geriye dönük olarak talep edilemeyeceği yönünde bir düzenlemenin bulunmadığı (bu yönde bir hükme yer verilmediği) anlaşılmaktadır.” hususunun gösterildiği tespit edilmiştir.

Ayrıca, Anayasanın Ücrette adalet sağlanması başlıklı 55 inci maddesinde " Ücret emeğin karşılığıdır. Devlet, çalışanların yaptıkları işe uygun adaletli bir ücret elde etmeleri ve diğer sosyal yardımlardan yararlanmaları için gerekli tedbirleri alır” hükmü düzenlenmiş olup, bu kapsamda da bir sosyal yardım olan çocuk yardımının ilgili idare tarafından başvuran kişiye ödenmesi aynı zamanda sosyal devlet ilkesinin de bir sonucudur. 13.2. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun aile yardımı ödeneğine hak kazanılması başlıklı 204 üncü maddesinde ‘çocuğunun doğduğu tarihi takip eden ay başından’ aile yardımının ödeneceği düzenlemesine göre kamu görevlisinin çocuk yardımı alması için öncelikle doğum olgusunun gerçekleşmesinin yeterli olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda doğum olayının ilgili idareye bildirilmesi veya bildirilme şeklinin yardımı almak için kurucu bir unsur olmadığı, gerçekleşen doğum olgunun bildirilmesinden ibaret olduğu, kaldı ki günümüz şartlarında nüfus kayıtlarından doğum olayının tespit edilmesinin son derece kolay olduğu da göz ardı edilmemelidir.

Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, mevzuat, yargı kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ilgili idarenin aile yardımını ödememek için ileri sürdüğü gerekçenin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı, bu sebeplerle (ve özellikle 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 202 ve devamı maddelerine uygun olarak) başvuranın çocuğu için talep ettiği aile (çocuk) yardımı ödeneğinin, bildirimin hangi tarihte verildiğine bakılmaksızın bu şartı taşıdığı tarihi takip eden aybaşından itibaren ödenmesi gerektiği kanaatine ulaşılmıştır.”

Sonuç olarak KDK’nın kararında, belediyede çalışan memur için ödenmeyen çocuk yardımının, çocuğun doğumu esas alınarak ödenmesine karar verilmiştir. Bu karar, kamu kurumlarında çalışan sürekli işçiler için de emsal teşkil edecek niteliktedir.

12 Ağu 2022 - 09:35 - Sosyal Yardımlar


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Kamu İşçileri Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kamu İşçileri hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Kamu İşçileri editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Kamu İşçileri değil haberi geçen ajanstır.