EYT ile Emeklilik Hakkı Kazanan 696 KHK’lı Belediye Şirket İşçileri, Emekli Aylığı Alarak Çalışmaya Devam Edebilir mi?

EYT ile Emeklilik Hakkı Kazanan 696 KHK’lı Belediye Şirket İşçileri, Emekli Aylığı Alarak Çalışmaya Devam Edebilir mi? Belediye Şirketleri Kamu Kurumu mudur? Özel Sektör İşyeri midir?

Büyütmek için resme tıklayın

EYT ile Emeklilik Hakkı Kazanan 696 KHK’lı Belediye Şirket İşçileri, Emekli Aylığı Alarak Çalışmaya Devam Edebilir mi?

Hatırlarsanız daha önce 696 sayılı KHK ile taşerondan kadroya geçen işçilerin endişe ettiği konulardan biri EYT düzenlemesi sonrasında emekliliği hak etmeleri neticesinde işlerinden zorunlu olarak çıkarılıp çıkarılmama durumu idi. Zira, 696 sayılı KHK’da kadroya geçme koşulları arasında “Bunların istihdam süreleri hiçbir şekilde sosyal güvenlik kurumlarından emeklilik, yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazandıkları tarihi geçemez.” şeklinde bir hüküm bulunmaktaydı.

Neyse ki bu sıkıntılı konu EYT düzenlemesinde unutulmadı ve yukarıdaki KHK hükmü ortadan kaldırıldı ve bu sorun çözüldü.

Şimdi ise bir başka konu gündemde. 696 sayılı KHK ile taşerondan kadroya geçen işçiler, EYT kapsamında işten ayrıldıktan 30 gün sonra başvurmaları halinde, SGDP’ye (Sosyal Güvenlik Destek Primine) tabi olarak, belediye şirketlerinde emekli maaşı alarak çalışmaya devam edebilir mi?

Öncelikle EYT düzenlemesine bir bakalım:

 

“GEÇİCİ MADDE 95- Bu maddenin yürürlük tarihinden sonra aylık bağlanması için talepte bulunanlardan 506 sayılı Kanunun geçici 81 inci maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi, 1479 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 2925 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi ve 5434 sayılı Kanunun geçici 205 inci maddesi hükümlerine göre yaşlılık veya emekli aylığı bağlanacak olanlar, söz konusu hükümlerde yaş dışındaki diğer şartları taşımaları halinde yaşlılık veya emekli aylığından yararlanırlar. Bu fıkra esas alınarak geriye dönük herhangi bir ödeme yapılmaz ve geriye dönük hak talep edilemez.

Birinci fıkra kapsamında yaşlılık veya emekli aylığı talebinde bulunarak ilk defa yaşlılık veya emekli aylığı bağlananlardan, yaşlılık veya emekli aylığı talebi nedeniyle işten ayrılış bildirgesi verilenlerin işten ayrılış tarihini takip eden 30 gün içerisinde en son çalışılan özel sektör işyerinde sosyal güvenlik destek primine tabi çalışmaya başlamaları halinde, sosyal güvenlik destek primine tabi çalışılmaya başlandığı tarihten itibaren bu Kanunun geçici 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen sosyal güvenlik destek primi işveren hissesinin beş puanlık kısmına isabet eden tutar Hazinece karşılanır. Sosyal güvenlik destek primi işveren hissesi indiriminden yararlanılan sigortalının işten ayrılması halinde, söz konusu sigortalıdan dolayı bu indirimden tekrar yararlanılamaz. Bu fıkrada yer alan indirimden, bu Kanunun 81 inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde yer alan diğer şartlar sağlanmak kaydıyla yararlanılır. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlık ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından müştereken belirlenir.”

Düzenlemenin birinci fıkrasında yaş dışındaki şartların sağlanması durumunda (ilk sigortalılık tarihi, sigortalılık süresi, toplam prim gün sayısı…) emekli aylığından yararlanılacağı ifade ediliyor ki EYT düzenlemesi dediğimiz esas düzenleme budur.

İkinci fıkrasında ise EYT kapsamında ilk kez emekli aylığı bağlanacak olanların işten ayrılmalarını takip eden 30 (otuz) gün içinde en son çalıştığı özel sektör işyerinde SGDP’ye tabi olarak çalışmaya başlamaları halinde SGDP işveren hissesininden (%22,5) beş puanlık kısmı Hazinece karşılanır diyor. Yani EYT sonrası emekli olan çalışanları sebebiyle mağdur olan işverenlerin (kıdem tazminatı ve diğer toplu ödemeler ve tecrübeli eleman kayıpları… vs.) işverenlerin yükünü bir nebze hafifletmek amacıyla yapılan bir düzenleme diyebiliriz.

Yukarıda ifade edilen 5 (beş) puanlık Hazine indirimi bu şekilde emekli olup, tekrar işe başlayan işçilere ilk kez Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) ödeyecek olan özel sektör işyerlerine ve işverenlerine yönelik bir düzenlemedir. Zaten “…en son çalışılan özel sektör işyerinde…” şeklinde belirtilmiştir.

 

Belediye Şirketleri Kamu Kurumu mudur? Özel Sektör İşyeri midir?

Bu sorunun cevabının aslında Kime göre? ve Neye göre? diyerek cevabın biraz karışık olduğunu baştan ifade edebiliriz.

Öncelikle Belediye şirketleri, bağımsız bütçeli ve özel hukuk hükümlerine göre faaliyet gösteren tüzel kişiliklerdir. Bunlar Türk Ticaret Kanunu hükümlerine tabi sermaye şirketleri olup, bağlı bulundukları belediyelerin tüzel kişiliğinden ayrı ve bağımsız özel hukuk tüzel kişilerdir.

Belediye şirketleri anonim ve limited şirket şeklinde kurulmaları sebebiyle ticaret şirketidir ve Türk Ticaret Kanununa göre “Tacir” kabul edilirler. Tıpkı bir süpermarket, benzinlik, giyim mağazasının tabi olduğu gibi aynı hükümlere tabidir.

Belediyelerin kurdukları veya ortak oldukları bu şirketlere, kamu tüzel kişiliği kazandıran herhangi bir Kanun hükmü yoktur. Bunlara kamusal yetki ve ayrıcalıklar da tanınmamıştır.

Bu şirketlerin çalışanları 657’ye tabi değil, 4857 sayılı İş Kanunu’na tabidir.

Danıştay, belediye şirketlerinin kamu kurumu değil özel hukuk tüzel kişileri olduğunu ifade etmiş ve belediye şirket çalışanlarının aylık ve yolluklarının özel hukuk hükümlerine göre belirlenmesi gerektiği ve bunların 3659 sayılı Kanun ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu kapsamında olmadıklarına karar vermiştir.

Belediye şirket işçilerine 6772 sayılı Kanun kapsamında 52 günlük İlave Tediye ödenmemektedir.

 

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 2017 yılına kadar belediye şirket işçilerinin ilave tediye alabileceğine karar verirken, 22. ve 9. Hukuk Dairesi 2017 yılında bu içtihattan vazgeçerek belediye şirketlerini ‘özel şirket’ olarak kabul etmiş ve buna dayanarak belediye şirket işçilerini ilave tediye kapsamı dışında tutmuştur.

Görüleceği üzere Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay… ve ilgili Kanun ve mevzuat hükümleri Belediye şirketlerinin “özel şirket” statüsünde olduğunu açıkça gösteriyor.

Buna göre EYT ile emeklilik hakkı kazanan 696 KHK’lı belediye şirket işçilerinin, tıpkı diğer özel şirketlerde olduğu gibi emekliği aylığı alarak çalışması gayet mümkün görünüyor. Ama maalesef fiili uygulamada buna pek imkân yok.

Emekli Aylığı Alanlar Bu Aylıkları Kesilmeksizin Kamu Kurumlarında Çalışamazlar

5535 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 30 uncu maddesinde;

“Cumhurbaşkanı tarafından (…)(3) atanan veya görevlendirilenler, Türkiye Büyük Millet Meclisince yapılan seçimler sonucunda görev verilenler ile yükseköğretim kurumlarının öğretim üyeliklerine ve Sağlık Bakanlığının tabip ve uzman tabip kadrolarına yapılacak atamalar hariç olmak üzere, herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı alanlar, genel bütçeye dahil dairelerin, katma bütçeli idarelerin, döner sermayelerin, kefalet sandıklarının, sosyal güvenlik kurumlarının ve bütçeden yardım alan kuruluşların kadrolarına açıktan atanamazlar. Diğer kanunların bu fıkraya aykırı hükümleri uygulanmaz.

Herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı alanlar bu aylıkları kesilmeksizin; genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler, döner sermayeler, fonlar, belediyeler, il özel idareleri, belediyeler ve il özel idareleri tarafından kurulan birlik ve işletmeler, sosyal güvenlik kurumları, bütçeden yardım alan kuruluşlar ile özel kanunla kurulmuş diğer kamu kurum, kurul, üst kurul ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bunların bağlı ortaklıkları ile müessese ve işletmelerinde ve sermayesinin %50’sinden fazlası kamuya ait olan diğer ortaklıklarda herhangi bir kadro, pozisyon veya görevde çalıştırılamaz ve görev yapamazlar.

Diğer kanunların emeklilik veya yaşlılık aylığı almakta iken emeklilik veya yaşlılık aylıkları ve/veya diğer tazminatları kesilmeksizin atanmaya, çalıştırılmaya veya görevlendirilmeye izin veren hükümleri ile 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun ek 11 inci maddesine göre 1.1.2005 tarihinden önce alınmış Bakanlar Kurulu kararları uygulanmaz.”

Hükümleri yer almaktadır. Ancak yine ifade edelim söz konusu madde kamu kurumlarında çalışanları ilgilendiriyor. Özel sektör iş yerlerinde SGDP’ye tabi olarak çalışmaya devam edilebiliyor.

 

Sosyal Güvenlik Kurumu Belediye Şirketlerini Kamu Kurumu Sayıyor

Evet. Yukarıda anlattığımız AYM, Yargıtay, Danıştay… ve çok sayıda yargı kararlarına göre kamu kurumu sayılmayan ve bu nedenle en basitinden işçilerine İlave Tediye ödemesi yapamayan belediye şirketleri, SGK’ya göre kamu kurumu statüsünde kabul ediliyor.

Belediye şirketleri bu nedenle SGK tarafından özel sektör işyerlerine uygulanan destek ve indirimlerden faydalanamıyor.

Sosyal Güvenlik Kurumu ve Maliye Bakanlığı;

5335 sayılı Kanunun 30’ncu maddesinde bahsedilen,

Herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı alanlar bu aylıkları kesilmeksizin; genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler, döner sermayeler, fonlar, belediyeler, il özel idareleri, belediyeler ve il özel idareleri tarafından kurulan birlik ve işletmeler, sosyal güvenlik kurumları, bütçeden yardım alan kuruluşlar ile özel kanunla kurulmuş diğer kamu kurum, kurul, üst kurul ve kuruluşları, kamu iktisadî teşebbüsleri ve bunların bağlı ortaklıkları ile müessese ve işletmelerinde ve sermayesinin % 50’sinden fazlası kamuya ait olan diğer ortaklıklarda herhangi bir kadro, pozisyon veya görevde çalıştırılamaz ve görev yapamazlar

Kamu kurumları arasında Belediye Şirketlerinin de yer aldığını düşünüyor ve 01/01/2005 tarihinden sonra Belediye şirketlerinde çalışan (sonradan ayrılanlar dahil) personellere varsa aynı dönemde ödenen emekli maaşlarını yasal faizleri ile birlikte geriye dönük tahsil etmektedir.

SONUÇ olarak Yargı ve içtihat kararları öyle demese de Sosyal Güvenlik Kurumu ve Maliye Bakanlığı belediye şirketlerini özel sektör değil kamu işyeri olarak kabul etmektedir. Uzun yıllardır da bu konudaki görüş ve uygulamaları değişmemiştir. Bu durumda EYT ile emekli maaşı bağlanan işçilerin tekrar Belediye şirketlerinde işe başlaması durumunda emekli aylığının kesilmesi gerekmektedir.

https://www.kamuiscileri.net/haber/12503140/yargitaydan-belediye-sirket-iscilerini-uzecek-ilave-tediye-karari

06 Mar 2023 - 17:29 - Kamu İşçi


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Kamu İşçileri Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kamu İşçileri hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Kamu İşçileri editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Kamu İşçileri değil haberi geçen ajanstır.

01

Musti - Belediyede çalısıpta emekli ol bir işçinin belediye tekrar görev olmadı ve kamu araclarını kullanması ve idari görev verilmesi mümkün mü değil mi cezası varmı yada her hangi bir yaptırımı var mı

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 06 Eylül 21:18