Kamu İşçisi Muhtar Olabilir mi? Muhtar Seçilen İşçinin SGK’sı Nasıl Olacaktır?

Kamu işçilerinin muhtar olmalarının önünde engel var mıdır? 4-a SSK kapsamındaki işçiler için geçerli olan hükümler, kamu işçileri için de geçerli midir?

Kamu kurumlarında işçi olarak çalışan çok sayıda kişinin 31 Mart’taki yerel seçimlerde muhtarlık yarışına gireceği bilinmektedir.

Peki kamu işçisinin muhtar olması mümkün müdür? Muhtar seçilen işçinin sigortalılık işlemleri nasıl yapılır?

Mahalli İdareler İle Mahalle Muhtarlıkları Ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanun’da kamudaki işçilerin muhtar olamayacaklarına dair yasaklayıcı bir hüküm bulunmaktadır.

Yüksek Seçim Kurulu (YSK) tarafından 26 Ekim 2018 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan YSK Kararı’nda da yerel seçimler aday olmak için kimlerin istifa etmesi gerektiği ayrıntılı olarak tanımlandı.

YSK, istifa etmesi gereken meslek grupları olarak şunları saydı;

  • Hakimler ve savcılar,
  • Yüksek yargı organları mensupları,
  • Yüksek öğretim kurumlarındaki öğretim elemanları,
  • Yükseköğretim Kurulu, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu üyeleri,
  • Kamu kurumu ve kuruluşlarının memur statüsündeki görevlileri ile yaptıkları hizmet bakımından işçi niteliği taşımayan diğer kamu görevlileri,
  • Subaylar ile astsubaylar,
  • Siyasi partilerin il ve ilçe yönetim kurulu başkan ve üyeleri,
  • Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile sendikalar, kamu bankaları ile üst birliklerin ve bunların üst kuruluşlarının ve katıldıkları teşebbüs veya ortaklıkların yönetim ve denetim kurullarında görev alanlar.

YSK, kararında yukarıda sayılan meslek grubu mensuplarının aday olabilmek için istifa etmelerinin gerektiği belirtilirken istifa edecekler arasında “yaptıkları hizmet bakımından işçi niteliği taşımayan diğer kamu görevlileri” tanımına yer verdi. Buna göre “işçi niteliği taşıyanlar” istifa etmeden aday olabiliyor. İstifa etmeden aday olabilen kamu kurumlarındaki işçilerin seçildikten sonra istifa etmelerine dair bir kanun veya ikincil mevzuat hükmü de bulunmamaktadır.

Ayrıca Muhtar Ödenek Ve Sosyal Güvenlik Yasası’nın 4. Maddesi’nde şu hüküm yer almaktadır:

“31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamında sigortalı sayılmayı gerektirecek bir çalışması bulunmayan veya bu kapsamda aylık almayan köy ve mahalle muhtarları, 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı sayılırlar.”

Sosyal Güvenlik Kurumu’nun 2013/11 sayılı Sigortalılık İşlemleri Genelgesi’nde,

“2108 sayılı Kanun gereğince Kanunun 4 üncü maddesi kapsamında sigortalı sayılmayı gerektirecek bir çalışması bulunmayan, gerek Kanun gerekse mülga 506, 1479, 2925, 2926 ve 5434 sayılı kanunlara göre aylık ve/veya gelir almayan köy ve mahalle muhtarları, Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı sayılacaktır.” denilmektedir.

Aynı SGK Genelgesi’nde;

“Köy ve mahalle muhtarlarının sigortalığının sona ermesi ve bildirimi Köy ve mahalle muhtarlarının sigortalılıkları muhtarlık görevinin bittiği tarihte sona erer, bu tarih il veya ilçe mülki amirliklerince ve sigortalılarca, köy ve mahalle muhtarlarından Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında gelir vergisi mükellefi olanlar hariç, aynı zamanda hizmet akdi ile çalışmaya başlayanların sigortalılıkları çalışmaya başladıkları tarihten bir gün önce sona erecek, bu tarih sigortalılarca en geç on gün içinde sigortalı işten ayrılış bildirgesi ile Kuruma bildirilecektir.” ifadeleri yer almaktadır.

Bu husus yine söz konusu Sigortalılık İşlemleri 2013/11 Genelgesi’nde şu örnekle açıklanmaktadır.

“Örnek 2- Yukarıdaki örnekte sigortalının 3/2/2009 tarihinde Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında hizmet akdine dayalı çalışmaya başlaması halinde muhtar sigortalılığı 2/2/2009 tarihinde sona erdirilecek sigortalı işten ayrılış bildirgesinin 12/2/2009 tarihine kadar (bu tarih dahil) sigortalı tarafından Kuruma verilmesi gerekmektedir.”

Öte yandan Devlet Personel Başkanlığı’nın (DPB) görüşü, hukuk düzenince tanımlanmış ve çerçevesi çizilmiş bir “kamu işçisi” statüsü bulunmadığı, kamu işçilerinin de 4857 sayılı İş Kanunu’na kapmasında ve özel sektör işçileri ile aynı mevzuat tabi olduğu yönündedir.

DPB’nin 23/10/2015 Tarih ve 6640 Esas sayılı görüşünde, şu ifadelere yer verilmiştir;

“Diğer taraftan, özel hukuk alanında istihdam rejimi başta 4857 sayılı İş Kanunu ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu olmak üzere ilgili mevzuatında düzenlenmiştir. Anılan, Kanunlarda ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4’üncü maddesinde kamu kesiminde istihdam edilen işçiler ayrıca ele alınmamış olup, kamuda işçi istihdamı için hususi bir statü oluşturulmadığı görülmektedir. Dolayısıyla, kamusal karar alma süreçlerinin işleyiş biçiminden kaynaklanan bazı farklılıklara uygulamada rastlanmakla birlikte hukuk düzenince tanımlanmış ve çerçevesi çizilmiş bir “kamu işçisi” statüsü bulunmamaktadır. Bir başka anlatımla kamuda çalışmakta olan işçiler de özel sektör işçileri ile aynı mevzuata tabi olarak istihdam edilmektedir.”

Bütün bu mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, kamu işçilerinin muhtar olmalarının önünde hiçbir engel yoktur. Muhtarların sosyal güvenlik statülerinin tespit edildiği Kanun ve SGK Genelgesi’nde kamu işçileri için ayrı bir hüküm söz konusu değildir. Dolayısıyla 4-a SSK kapsamındaki işçiler için geçerli olan hükümler, kamu işçileri için de geçerlidir. Zira kamu işçileri de sosyal güvenlik açısından 4-a SSK kapsamındadır.

Muhtar seçilen işçilerin sosyal güvenliklerinin ne şekilde olacağı da ilgili Kanun ve SGK Genelgesi’nde ayrıntılı olarak izah edilmiştir.

Buna göre 4-a kapmasında hizmet akdine tabi olarak çalışan işçi, muhtarlık nedeniyle Bağ-Kur’lu olmayacaktır. Muhtarların sigortalılık açısından 4-b Bağ-Kur kapsamında olması, muhtar seçilen işçiler için söz konusu değildir. Muhtarlar işçi olarak çalışmıyorsa veya işçi olarak çalışmayı bırakırsa Bağ Kur kapsamına alınacaktır.

Bir diğer ifade ile seçilmeden önce işçi olarak çalışan kişinin Sosyal Güvenlik statüsünde değişiklik olmayacaktır. 4-a sigortalısı olmaya devam edecektir.

Muhtar seçildikten sonra işçi olarak çalışmaya başlayanlar ise Bağ Kur sigortasını durdurup işçi statüsüne geçmelidir.

 

12 Mar 2019 - 13:33 - Kamu İşçi


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Kamu İşçileri Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kamu İşçileri hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Kamu İşçileri editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Kamu İşçileri değil haberi geçen ajanstır.