İşçinin Çocuğu İçin Geriye Dönük AGİ Hesaplaması Yapılabilir mi?

İşçinin yeni doğan çocuğu, hangi tarih itibariyle AGİ’den yararlanacaktır? AGİ’yi etkileyecek evlenme, boşanma ve doğum gibi değişiklikler hangi tarih itibariyle uygulanacaktır? AGİ uygulamasında emekli maaşı alanlar çalışmayan eş olarak kabul edilir mi?

Asgari Geçim İndirimi (AGİ) işçinin medeni durumuna ve çocuk sayısına bağlı olarak değişlik gösteren vergi indirimidir.

Asgari geçim indirimi, ücret olmadığı gibi ücretin eki de değildir.

Asgari geçim indirimi, işçinin ücretinin bir bölümünün vergi dışı bırakılarak eline geçen kazancının artırılmasıdır.

İşçilerin AGİ tutarlarının hesaplanmasında belirleyici parametreler ise;

  • İşçinin medeni durumu,
  • Eşinin çalışıp çalışmadığı,
  • Çocuk sayısıdır.

AGİ miktarı bu üç parametreye göre değişiklik göstermektedir.

Bu noktada; işçinin yeni doğan çocuğunun hangi tarih itibariyle AGİ’den yararlanacağı zaman zaman soru işaretlerine yol açmaktadır.

Aynı şekilde, çocuğun doğumunu geç bildiren çalışanların hangi tarih itibariyle çocuğun AGİ’sinden yararlanacağı açıklığa kavuşturulması gereken bir noktadır.

Gelir İdaresi Başkanlığı’nın 265 Seri No’lu Gelir Vergisi Genel Tebliği’nde şu hüküm yer almaktadır:

“Ücretliler, medeni durumları ve çocuk sayıları ile eşinin iş ve gelir durumu hakkında Tebliğ ekinde yer alan  “Aile Durumu Bildirimi” ile işverenlerine bildirimde bulunacaklardır. Durumlarında herhangi bir değişiklik olması halinde (evlenme, boşanma, ölüm, doğum vb.) bu değişiklikleri işverene bir ay içerisinde bildireceklerdir. Asgari geçim indirimi oranını etkileyen değişiklikler, söz konusu değişikliğin işverene bildirildiği tarih itibariyle uygulanacak olup, eşlerin her ikisinin de ücretli olması halinde çocuklar yalnızca sosyal güvenlik yönünden tabi oldukları eşin bildirimine dahil edilecektir.

Bu uygulamada eşin çalışmadığı ve herhangi bir gelirinin olmadığına ilişkin olarak (aksi tespit edilmediği sürece) ücretlinin beyanı yeterli olacaktır.

Sadece ücret geliri elde eden eş, “çalışmayan ve herhangi bir geliri olmayan eş” kapsamında değerlendirilmeyecektir. Bunlar dışındakiler ise çalışmayan ve herhangi bir geliri olmayan eş kapsamında değerlendirilecek olup, münhasıran emekli maaşı alanlar da çalışmayan ve herhangi bir geliri olmayan eş olarak kabul edilecektir.”

Gelir İdaresi Başkanlığı’nın 08/11/2010 tarih ve B.07.1.GİB.4.61.15.01-606-32-2010-46 sayılı Özelgesinde ise şu ifadeler yer verilmiştir:

“Buna göre, asgari geçim indirimi oranını etkileyen değişiklikler, söz konusu değişikliğin işverene bildirildiği tarihten itibaren uygulanmakta olduğundan adı geçen personelinizin çocuğu için uygulanacak asgari geçim indiriminin ilgilinin çocuğunun doğumunu kurumunuza bildirdiği tarihten itibaren hesaplanması gerekmekte olup, geçmişe dönük olarak asgari geçim indiriminin uygulanması mümkün değildir.”

SONUÇ

Hem 265 Seri No’lu Gelir Vergisi Genel Tebliği’ndeki hükümleri hem de Gelir İdaresi Başkanlığı’nın Özelgesini özetleyecek olursak;

  • AGİ miktarını etkileyecek evlenme, boşanma ve doğum gibi değişikliklerin söz konusu olması durumunda, işçi bu değişiklikleri 1 ay içerisinde işverene bildirmekle yükümlüdür.
  • AGİ’yi etkileyecek evlenme, boşanma ve doğum gibi değişiklikler, işverene bildirildiği tarih itibariyle uygulanacaktır.
  • Yeni doğan çocuklar için AGİ’den faydalanılması, doğum olayının işverene bildirildiği tarih itibariyle geçerlidir.
  • Yeni doğan çocukların doğumlarının işverene/kuruma geç bildirilmesi durumunda, geçmişe dönük olarak AGİ uygulanması mümkün değildir.
  • İşçinin eşinin çalışmadığı ve herhangi bir gelirinin olmadığına ilişkin beyanı, aksi tespit edilmediği sürece yeterlidir.
  • AGİ uygulamasında emekli maaşı alanlar da çalışmayan ve herhangi bir geliri olmayan eş olarak kabul edilecektir.

Bu Yazının PDF formatı için tıklayınız

 

 İşte O Özelge:

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

TRABZON VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

(Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü)

Sayı: B.07.1.GİB.4.61.15.01-606-32-2010-46

Tarih: 08/11/2010

Konu: Çocuk İçin Asgari Geçim İndirimi Hesaplanmasının Başlangıç Zamanı

İlgide kayıtlı yazınız ve ekinde alınan özelge talep formunda, … adlı personelinizin 12/03/2010 tarihli dilekçesi ile 13/03/2009 tarihinde doğan çocuğu için çocuğun doğum tarihinden itibaren asgari geçim indirimi hesaplanarak tarafına ödenmesini talep ettiği belirtilerek adı geçenin çocuğu için geçmişe dönük asgari geçim indirimi ödenmesi gerekip gerekmediğinin sorulduğu anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 32 nci maddesinde, “Ücretin gerçek usûlde vergilendirilmesinde asgarî geçim indirimi uygulanır.

Asgarî geçim indirimi; ücretin elde edildiği takvim yılı başında geçerli olan ve sanayi kesiminde çalışan 16 yaşından büyük işçiler için uygulanan asgarî ücretin yıllık brüt tutarının; mükellefin kendisi için % 50’si, çalışmayan ve herhangi bir geliri olmayan eşi için % 10’u, çocukların her biri için ayrı ayrı olmak üzere; ilk iki çocuk için % 7,5 diğer çocuklar için % 5’idir. Gelirin kısmî döneme ait olması halinde, ay kesirleri tam ay sayılmak suretiyle bu süreye isabet eden indirim tutarları esas alınır. Asgarî geçim indirimi, bu fıkraya göre belirlenen tutar ile 103 üncü maddedeki gelir vergisi tarifesinin birinci gelir dilimine uygulanan oranın çarpılmasıyla bulunan tutarın, hesaplanan vergiden mahsup edilmesi suretiyle uygulanır. Mahsup edilecek kısmın fazla olması halinde iade yapılmaz.

İndirimin uygulamasında “çocuk” tabiri, mükellefle birlikte oturan veya mükellef tarafından bakılan (nafaka verilenler, evlat edinilenler ile ana veya babasını kaybetmiş torunlardan mükellefle birlikte oturanlar dâhil) 18 yaşını veya tahsilde olup 25 yaşını doldurmamış çocukları, “eş” tabiri ise, aralarında yasal evlilik bağı bulunan kişileri ifade eder.

İndirim tutarının tespitinde mükellefin, gelirin elde edildiği tarihteki medenî hali ve aile durumu esas alınır. İndirim, yukarıdaki oranlara göre hesaplanan tutarları aşmamak kaydıyla, ücret geliri elde eden aile fertlerinden her biri için ayrı ayrı, çocuklar için eşlerden yalnızca birisinin gelirine uygulanır. Boşananlar için indirim tutarının hesabında, nafakasını sağladıkları çocuk sayısı dikkate alınır….” hükümleri bulunmaktadır.

Konu ile ilgili olarak yayımlanan 265 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinin “Medeni Durum ve Eşin Gelirinin Olmadığının Tespiti” başlıklı bölümünde,

“Ücretliler, medeni durumları ve çocuk sayıları ile eşinin iş ve gelir durumu hakkında Tebliğ ekinde yer alan “Aile Durumu Bildirimi” (EK:1) ile işverenlerine bildirimde bulunacaklardır. Durumlarında herhangi bir değişiklik olması halinde (evlenme, boşanma, ölüm, doğum vb.) bu değişiklikleri işverene bir ay içerisinde bildireceklerdir. Asgari geçim indirimi oranını etkileyen değişiklikler, söz konusu değişikliğin işverene bildirildiği tarih itibariyle uygulanacak olup, eşlerin her ikisinin de ücretli olması halinde çocuklar yalnızca sosyal güvenlik yönünden tabi oldukları eşin bildirimine dahil edilecektir.” açıklamaları yapılmıştır.

Buna göre, asgari geçim indirimi oranını etkileyen değişiklikler, söz konusu değişikliğin işverene bildirildiği tarihten itibaren uygulanmakta olduğundan adı geçen personelinizin çocuğu için uygulanacak asgari geçim indiriminin ilgilinin çocuğunun doğumunu kurumunuza bildirdiği tarihten itibaren hesaplanması gerekmekte olup, geçmişe dönük olarak asgari geçim indiriminin uygulanması mümkün değildir.

Bilgilerinize rica ederim.

Ekli Dosyalar

11 Eki 2021 - 14:56 - AGİ


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Kamu İşçileri Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kamu İşçileri hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Kamu İşçileri editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Kamu İşçileri değil haberi geçen ajanstır.