İlave Tediyeden Kim Hangi Oranda Yararlanır, Ödemeler Nasıl Yapılır?

2018 ilave tediye ödemelerinin üçüncü taksit ödeme tarihleri belli oldu. Peki 4 D kamu işçilerinin ilave tediyeleri hangi gün ödenecek?

+1
Haber albümü için resme tıklayın

Taşeron işçilerin 696 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) kapsamında 4 D sürekli işçi kadrosuna geçirmeleriyle birlikte elde ettikleri en önemli hak, ilave tediye hakkı oldu. İkramiye olarak da ifade edilen ilave tediye, taşeron işçilerin daimi işçi kadrosuna geçmeleriyle birlikte kazançlarını artıracak başlıca ödeme kalemini oluşturuyor. Bu nedenle 696 Sayılı KHK kapsamında 4 D sürekli işçi olan işçilerin en çok merak ettiği konuların başında, ilave tediye geliyor.

İlave tediye, 6772 Sayılı Kanun’un birinci maddesinde bir aylık olarak düzenlenmiştir. Aynı kanunun üçüncü maddesi ise Cumhurbaşkanı’na ayrıca bir aylık ilave tediye ödeme yetkisi vermektedir. Kanunun ikinci maddesinde ise, maden işletmelerinin münhasıran yeraltı işlerinde çalışanlarına her yıl için ayrıca birer aylık ilave tediye verilmesi düzenlenmiştir.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın kararıyla ödenecek ilave tediyeye ilişkin Karar, Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girdi.

İşte Resmi Gazete’de yayımlanan karar metni;

Buna göre Cumhurbaşkanı kararıyla ödenecek 26 günlük ilave tediyelerinin, 13 günlük ilk taksidi, 17 Ağustos 2018 tarihi itibariyle hesaplarında olacak. Kamu kurumlarının buna göre işlem tesis etmesi gerekiyor.

HANGİ KURUMLAR İLAVE TEDİYE ÖDEMEKLE YÜKÜMLÜDÜR?

6772 Sayılı Kanun’un birinci maddesinde hangi işverenlerin kapsama gireceğine ilişkin yapılan tanımlamaya göre, devlete bağlı genel, katma ve özel bütçeli daireler, sermayesi değişen kurumlar, sermayesinin yarısından fazlası devlete ait olan şirket ve kurumlar ve bunlara bağlı kuruluşlar, belediyeler ve belediyelere bağlı kuruluşlar, sermayesinin tamamı devlete ait olan veya bu sermaye ile kurulan iktisadi devlet kuruluşları, sosyal güvenlik kurumları ve mahalli idarelerden oluşan genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri, özel bütçeli idareler, düzenleyici ve denetleyici kurumlar ilave tediye ödeyecek kurumlardır.

Özetle kamu kurumları, kamu iştirakleri, kamu niteliği olan kurumlar ile belediyeler ve iştiraklerinin tamamı ilave tediye kapsamına girmektedir. Ancak 696 Sayılı KHK ile belediye şirketlerine geçirilen şirket işçileri, kamu işçisi sayılmadığından ilave tediye alamamaktadır.

İŞÇİ SAYILAN HERKES İLAVE TEDİYE ALIR MI?

Yargıtay’ın içtihat haline gelmiş kararlarına göre, yukarda belirtilen işyerleri kapsamındaki kurumlarda işçi sayılan herkes ilave tediyeden yararlanacaktır. İşçi tanımı ise, ‘bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişiye işçi nedir’ şeklinde yapılmıştır. O halde bir iş sözleşmesine dayanarak, yukarıda belirtilen kurumlarda çalışan her işçiye ilave tediye ödemesinin yapılması gerekir.

SAYIŞTAY KARARLARI NE DİYOR?

Sayıştay Genel Kurulu’nun ilave tediyenin ödemesiyle ilgili detayları konu alan 4 Nisan 1985 tarih ve 4492 numaralı kararı, 28 Nisan 1985 tarihli Resim Gazete’de yayınlanmıştır. Bu karar, ilave tediye konusunda en detaylı düzenlemelere yer verilen mevzuat hükmü durumundadır.

GEÇİCİ İŞÇİLER İLAVE TEDİYE ALACAK MI?

İlgili Sayıştay kararıyla, işçi vasfına sahip olup, sürekli ve süreksiz hizmet akdiyle çalışan kişilere bir yıllık hizmetleri karşılığında iki aylık ilâve tediye verilmesi ilkesi benimsenmiştir. Buna göre kapsamdaki kuruluşlarda çalışmak kaydıyla, geçici işçilerin de ilave tediye alması mümkündür. Böylece 696 Sayılı KHK kapsamında kamu kuruluşlarında geçici işçi pozisyonlarına geçirilecek olan işçiler de ilave tediye hakkından yararlanacaktır.

Geçici işçilerin alacağı ilave tediye miktarı, o yıl içindeki hizmet süreleriyle orantılı şekilde hesaplanmalıdır.

İLAVE TEDİYE HANGİ ÜCRETE GÖRE HESAPLANIR?

İlâve tediyeye esas olan aylık kazançların hesabında, fazla mesai, evlilik, çocuk zamları veya primleri, aynî yardımlar, hafta ve genel tatil ücretleri dikkate alınmaz. İlâve tediye işçinin esas ücretinin aylık toplamına göre yapılır. Burada sözü edilen esas ücretin, işçinin 26 günlük yevmiyesine karşılık gelen ücret olduğu, Yargıtay ve Sayıştay’ın istikrar kazanmış çeşitli kararlarında belirtilmiştir.

İŞTEN AYRILMIŞ OLAN İŞÇİYE İLAVE TEDİYE ÖDENİR Mİ?

İlâve tediyelerin ödeme tarihinde işçinin işinden ayrılmış olup olmadığına bakılmaz. İşçinin ilâve tediyesi, yıl içinde o yerde veya aynı idare, kurum ve kuruluşa ait değişik yerlerde geçmiş olan hizmetlerinin toplamı nispetinde ve son çalıştığı yerde ödenir. Hizmet süresine göre yapılan hesaplama sonucu alacağı bulunan işçiye, işten ayrılmış olsa dahi ilave tediye ödemesi yapılır.

İLAVE TEDİYE, HİZMET SÜRELERİNE ORANTILI ŞEKİLDE HESAPLANIR

İlâve tediyelerin hizmet süreleri ile orantılı şekilde hesaplanıp ödenmesi zorunluluğu bulunduğundan, ilâve tediye taksitlerinden bir ya da birkaçının ödenmesinden sonra işe girmek veya taksitlerden bir bölümünün ödenmesinden önce işten ayrılmak, ilâve tediyeye hak kazanma açısından işçiyi olumsuz yönde etkilemez.

İLAVE TEDİYE, İZİN VE TATİLLER ÇALIŞILMIŞ KABUL EDİLEREK HESAPLANIR

İşçinin ilave tediye alacağına esas olacak çalışma süresinin hesaplanmasında, iş veya hizmet sözleşmesi süresindeki kanuni ve idari izinlerle, hastalık izinleri, hafta tatili ve genel tatil günleri çalışılmış gibi göz önünde bulundurulur.

FAZLADAN YAPILAN İLAVE TEDİYE ÖDEMESİ GERİ ALINIR MI?

Çalışmadığı kısma ilişkin ilave tediye ödemesi alan işçinin işten ayrılması durumunda nasıl bir yol izlenmesi gerekmektedir? Bu soruya, Sayıştay Genel Kurulu Kararı’nda cevap verilmiştir.

Eğer işçi, yılın bitiminden önce iş­ten ayrılacak olursa, işe giriş tarihi ile ayrılış tarihi arasındaki hizmet süresine göre yeniden bir hesaplama yapılması ve ileride ödenecek ilâve tediye taksitlerinden bir alacağı ortaya çıkarsa bu alacağının verilmesi, işten ayrıldığı tarihe nazaran fazla ödeme yapıldıysa bu miktarın geri alınmaması gerekmektedir.

İLAVE TEDİYE ÖDEMELERİNDEN SGK PRİMİ KESİNTİSİ YAPILABİLİR Mİ?

İlave tediye ödemelerinde kesinti yapılıp yapılamayacağı konusunda, 6772 sayılı kanunun 4. Maddesinde “Bu tediyelerden çeşitli işçi sigortalarının icab ettirdiği primler kesilmez ve bu paralar borç için haczedilemez.’’ denmiştir.

Fakat aynı husus çerçevesinde 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 80. Maddesinde ise “b) bendinde belirtilen istisnalar dışında her ne adla yapılırsa yapılsın tüm ödemeler ile aynî yardım yerine geçmek üzere yapılan nakdî ödemeler prime esas kazanca tabi tutulur. Diğer kanunlardaki prime tabi tutulmaması gerektiğine dair muafiyet ve istisnalar bu Kanun’un uygulanmasında dikkate alınmaz.” hükmü yazmaktadır. Aynı konuya dair birbiriyle çelişen iki kanun maddesi olması kafa karışıklığına sebep olmuştur. Fakat hakim görüş, 5510 sayılı yasanın da emrettiği yönde ilave tediye ödemelerinden SGK İşçi primi, SGK işsizlik primi, gelir vergisi ve damga vergisinin kesinti yapılacağıdır.

Bu konuya dair emsal Yargıtay kararı da mevcuttur. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 2014 yılında 43574 numaralı kararında konuya açıklık getirerek; ‘’İlave tediye alacağından sigorta primleri kesilmez. Ancak 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı yasanın 80/c ve 105 inci maddeleri uyarınca, ücretin eki niteliğindeki bu ödeme, 1.10.2008 tarihinden itibaren sigorta prim kesintisine tabidir.’’ demiştir. 5510 sayılı Kanunun değişik 80’inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ve 105’inci maddesi hükümleri uyarınca, ücretin eki niteliğindeki bu ödeme, 01.10.2008 tarihinden itibaren SGK prim kesintisine tabi tutulmuştur.

İlave tediye ödemesi, SGK primine tabi tutulduğu için ilâve tediye ödemelerinden SGK işçi primi yüzde 14 tutarında kesintiye uğrarken, işsizlik sigortası fonu (yüzde 1) gelir vergisi (yüzde15) ve damga vergisi (binde 7.59) kesintileri yapılır.

Aynı zamanda 2016 tarihli 284 numaralı, bir Sayıştay kararında da konuyla ilgili, ‘’Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden açıkça anlaşılacağı üzere; 5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden önce işçilere verilen ilave tediyeler sosyal güvenlik primlerinden istisna tutulmakta iken söz konusu Kanunun (5510 sayılı kanun) yürürlüğe girmesi ile Kanunda sayılan istisnalar arasında yer almayan bu ödemeler sosyal güvenlik primine esas kazançlar kapsamına alınmıştır.’’ bilgisi geçmektedir.

İLAVE TEDİYE ÖDEMELERİNDEN SGK PRİMİ KESİNTİSİ NEYE GÖRE YAPILIR?

İlave tediye, asıl ücretin eki niteliğinde bir ödemedir. Bu sebeple prime esas kazanç olması nedeniyle kazancın brüt tutarı üzerinden prime esas tutulmaktadır. Konuyla ilgili 5510 sayılı kanunda geçen maddeleri inceleyecek olursak: ‘’2-) Prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkaktan o ay içinde yapılan ödemelerin ve işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen tutarların, 3-) İdare veya yargı mercilerince verilen karar gereğince yukarıdaki (1) ve (2) numaralı alt bentlerde belirtilen kazançlar niteliğinde olmak üzere sigortalılara o ay içinde yapılan ödemelerin, brüt toplamı esas alınır.’’, ilgili kanunda ilave tediyenin bir çeşit istihkak olduğu açıktır. Bu sebeple prime esas tutulan miktarı brüt olarak hesaplanacaktır. Hesaplanan brüt tutar üzerinden SGK kesintileri yapılacaktır.

İLAVE TEDİYE ÖDEMELERİNDEN BES KESİNTİSİ YAPILABİLİR Mİ?

İlave tediye ödemelerinden Bireysel Emeklilik Sigortası Kesintisi yapılıp yapılamayacağı konusunda gerek 6772 sayılı kanunda gerekse ilgili mevzuatlarda açık bir hüküm bulunmamaktadır. Fakat uygulamada görüyoruz ki, SGK kesintisi yapılan her ödemede Bireysel Emeklilik Sigortası fonu kesintisi olmaktadır. Bireysel Emeklilik Sigortası Türkiye’de sosyal güvenlik reformu kapsamında, 28 Mart 2001 yılında Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu ile gündeme gelmiştir. Bireysel Emeklilik Sistemi’nin oturması, fiilen uygulanmaya başlanması ise 27 Ekim 2003 tarihinde ilk emeklilik planlarının onaylanmasıyla olmuştur. Türkiye’de zorunlu Bireysel Emeklilik Sigortası (BES) sistemine geçilmesi çok daha yeni bir düzenlemedir. 2017 yılının ilk aylarında zorunlu hale gelmiştir. Her ne kadar adında “zorunlu” ifadesi bulunsa da, bu ilk katılım aşamasında geçerlidir. İşçiler 2 ay içerisinde sistemden cayabilirler. İlk iki ay içerisinde sisteme katılıp sonradan caymaları durumunda ücretlerinden kesilen BES kesintisini iade alabilirler. Bireysel Emeklilik Sigortası prime esas kazanç üzerinden yapılır. Anlaşıldığı üzere BES kesintisi prime esas kazanç üzerinden yapıldığı için ilave tediye üzerinden de BES kesintisi yapılacaktır. Kesinti yüzde 3 tutarındadır. Kesin bir hüküm bulunmamakla birlikte, mevcut prime esas kazanç üzerinden ilave tediye ödemelerinde de böyle bir kesintinin iadesi mümkündür.

İLAVE TEDİYE ÖDEMESİ HACZEDİLEBİLİR Mİ?

İlave tediye ödemesinden nafaka ve icra borçlarının kesinti yapılıp yapılamayacağı konusuna bakarsak, karşımıza 6772 sayılı kanun çıkmaktadır. Şöyle ki kanunun 4. maddesinde; “fazla mesai, evlilik, çocuk zamları veya primleri, ayni yardımlar, hafta ve genel tatil ücretleri gibi esas ücrete munzam tediyelerin haczedilemeyeceği” hükmü açıktır. Yukarıda belirtilen 4. maddedeki fazla mesai, evlilik yardımı, çocuk zamları, ayni yardımlar, hafta tatili ücreti, genel tatil ücreti gibi ödemelerin haczi mümkün değildir. Konuya ilişkin Yargıtay’ın başka bir kararında ‘’bu paralar borç için haczedilemez.” İbaresi bulunmaktadır. Bu da demek oluyor ki ilave tediye ödemelerinden icra ve nafaka kesintileri yapılamaz. İşçinin icra borcu nafaka borcu sebebiyle ilave tediye hakkına haciz konulamamaktadır.

Ne Kadar İlave Tediye Ücreti Alacağınızı Hesaplayın

 

 

 

 

 

 

Bu makalenin PDF formatına ulaşmak için tıklayınız.
Ekli Dosyalar

15 Ağu 2018 - 07:24 - Kamu İşçi


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Kamu İşçileri Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kamu İşçileri hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Kamu İşçileri editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Kamu İşçileri değil haberi geçen ajanstır.

17

Zübeyde Nur Yatgın - Analık izninde ise ( doğumdan önce 8, doğumdan sonra 8 hafta lık olan) ek ilave tediye bordrosu hazırlanır.

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 15 Ağustos 07:24
16

akin - ben belediye Temizlik gorevlisiyim bizlere ilave tediye suanakadar verilmedi nezaman verilecek vê nekadar verilecek

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 15 Ağustos 07:24
15

Tolgahan - Ben taşorandan belediyeye sürekli işçi kadrosuna. Geçtim belediyenin şirketindeyim biz almıyacakmıyız

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 15 Ağustos 07:24
14

İhsan Gezer - Belediye şirket işçileri alamayacak maalesef

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 15 Ağustos 07:24
13

Serkan - Belediye şirketlerinde çalışan işçi kesimi neden tediye ve diğer haklardan faydalanamıyor.

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 15 Ağustos 07:24
12

Zübeyde Nur Yatgın - https://www.kamuiscileri.net/belediye-sirket-iscileri-ilave-tediyeden-yararlandirilmayacak-mi-8553.html

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 15 Ağustos 07:24
11

Senel camci - Ben karayollari kantada bayrak iscisiyim tediye nekadar alabilirim

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 15 Ağustos 07:24
10

Sekoo - İşsizlik pirimi iadesini alacak mıyız 23 Eylül de Zübeyde hanım

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 15 Ağustos 07:24
09

bekir kara - doğum izninde olan işçiye tediye ödemesi nasıl yapılır

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 15 Ağustos 07:24
08

İhsan Gezer - 1 yıl tam çalışan işçi zaten 52 günlük tediye alabilir. Orada gördüğünüz 55 sayısı sizin yıl sonuna kadar çalıştığınız gün sayısı olabilir. Aralık sonuna kadar 55 günlük çalışmanız olduğu için oranlama yapılarak tediye ödemesi yapılmış olabileceğini değerlendiriyoruz.

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 15 Ağustos 07:24
07

Zübeyde Nur Yatgın - Sizden işsizlik primi kesildi ise bir değişiklik olmayacak. Fakat Nisan’dan beri herhangi bir prim kesintisi olmadı ise kesinti olacaktır.

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 15 Ağustos 07:24
06

Mehmet - 5 gunluk ilave tediye var dediler bu ay için bu konuda bilgi almak istiyorum emniyet mudurlugunde çalışıyorum

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 15 Ağustos 07:24
04

ziya - 1 kaım 2018 de kyk da guvenlık olarak goreve basladım bizde aralıkta tediye alacakmıyız

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 15 Ağustos 07:24
03

Zübeyde Nur Yatgın - Askerlikte geçen süreler çalışma süresinden düşülür. Ona göre oranlama yapılır. İlave tediye ödemesi bu oran orantı yapılarak verilir.

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 15 Ağustos 07:24
02

mujdat - yeni cikan guvenlik yasasina gore HAGBkararina istinadenn 25ocak2019vtarihinde ucretsiz izne ayrilan bir kisiye tediye odenirmi odemesi yapilnadigi taktirde iscinin izkeyecegi yol nedir. iyi calismalar. Kolay gelsin… Cevabinizi sabitsizlikla beklemekteyim.

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 15 Ağustos 07:24
01

Mağdur - 7 kasım da işkur üzerinden kpss puanı ile devlet tiyatrolarında sürekli işçi olarak işe başladım tediyem 13 aralık cuma günü yatmış tediye gün sayısı olarak 55 gözüküyor fakat aldığım ücret 114 tl bu tutar ne kadar doğru?

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 15 Ağustos 07:24