Sürekli İşçi, Aynı Anda Başka Bir İşte Çalışabilir mi?  

İşçinin, tam gün başka bir işte çalışması durumunda iş sözleşmesi feshedilebilir mi? İşçinin iş sözleşmesinde veya toplu iş sözleşmesinde engelleyici bir hüküm yoksa, part time başka bir işte çalışması mümkün müdür? İşçi üzerine şirket kurabilir mi?

Sürekli işçilerle ilgili olarak sık gelen sorulardan biri de işçinin başka bir işyerinde çalışıp çalışamayacağı ya da üzerine şirket açıp açamayacağıdır.

Genel hükümler açısından; hem SGK mevzuatı hem de iş mevzuatı işçinin aynı anda birden fazla işyerinde çalışmasını engellemektedir.

Hatta SGK mevzuatı, aynı anda birden fazla işyerinde çalışan işçinin SGK primlerinin ödenmesine ve bu primlerin toplamının PEK tutarı aşması halinde aşan kısmın geri alınmasına ilişkin ayrıntılı düzenlemeler içermektedir. Birden fazla işyerinde çalışan işçi için, çalıştığı her işyerinden ayrı ayrı sigorta bildirilmesi de SGK mevzuatı gereğidir.

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi’nin 2015/4567 E., 2015/12025 sayılı Kararında bu husus, şu şekilde ifade edilmiştir:

“Davalının,  mesai sonrasında başka bir işyerinde çalışmasını yasaklayan bir hüküm hukuk sistemimizde bulunmamaktadır.”  

Dolayısıyla genel hükümler açısından işçinin birden fazla işyerinde çalışmasında mevzuat açısından engel yoktur.

Ancak uygulamada farklı durumlar ve buna ilişkin çözümler gerekmektedir.

Birinci husus; toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmesiyle işçinin başka bir işte çalışmayacağına ilişkin kurallar getirilebilir.

Bu durumda işçi, başka bir işte çalışmama kuralına uymak zorundadır. Aksi takdirde, iş sözleşmesinin, işçinin doğruluk ve bağlılığa aykırı söz veya davranışları sebebiyle işverence haklı olarak feshedilmesi mümkün olur.

“4857 sayılı İş Kanununun 25 inci maddesinin (II) numaralı bendinde, ahlâk ve iyi niyet kurallarına uymayan haller sıralanmış ve belirtilen durumlar ile benzerlerinin varlığı halinde, işverenin iş sözleşmesini haklı fesih imkânının olduğu açıklanmıştır.

Yine değinilen bendin (e) alt bendinde, işverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık yapmak, işverenin meslek sırlarını ortaya atmak gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan işçi davranışlarının da işverene haklı fesih imkânı verdiği ifade edilmiştir.

Görüldüğü üzere yasadaki haller sınırlı sayıda olmayıp, genel olarak işçinin sadakat borcuna aykırılık oluşturan söz ve davranışları işverene fesih imkânı tanımaktadır. 7. Hukuk Dairesi’nin 2015/4567 E., 2015/12025”

Yargıtay, bu kararına konu olan somut olayda; yeni işyeri açan bir arkadaşına mesai sonrasında yardım ederken işverence bu durumun tespit edilmesi nedeniyle iş sözleşmesi sona erdirilen işçiye ilişkin yapılan işlemi, işçinin “mesai sonrasında başka bir işyerinde çalışmasını yasaklayan bir hüküm iş sözleşmesinde ya da hukuk sistemimizde bulunmamaktadır” gerekçesiyle reddetmiştir.

Ayrıca işçinin mesai sonrası yaptığı işin, iş sözleşmesinde engelleyici bir hüküm olmadığından 4857 Sayılı İş Kanunu’nun 25/II maddesinde düzenlenen işçinin sadakat borcuna aykırılık şeklinde yorumlanmamış, işveren tarafından yapılan fesih geçersiz sayılmıştır.

9. Hukuk Dairesi, 2016/1438 E. , 2019/11172 sayılı Kararında, toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmesiyle işçinin başka bir işte çalışmayacağına ilişkin kural getirilmişse, buna aykırı davranan işçinin iş sözleşmesinin, sadakat borcuna aykırılık nedeniyle tazminatsız feshedilebileceğine karar vermiştir.

“İş sözleşmesinin, işçinin doğruluk ve bağlılığa aykırı davranışları sebebiyle işverence haklı olarak feshedilip feshedilmediği noktasında taraflar arasında uyuşmazlık söz konusudur.

4857 sayılı İş Kanununun 25 inci maddesinin (II) numaralı bendinde, ahlâk ve iyi niyet kurallarına uymayan haller sıralanmış ve belirtilen durumlar ile benzerlerinin varlığı halinde, işverenin iş sözleşmesini haklı fesih imkânının olduğu açıklanmıştır. Yine değinilen bendin (e) alt bendinde, işverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık yapmak, işverenin meslek sırlarını ortaya atmak gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan işçi davranışlarının da işverene haklı fesih imkânı verdiği ifade edilmiştir. Görüldüğü üzere yasadaki haller sınırlı sayıda olmayıp, genel olarak işçinin sadakat borcuna aykırılık oluşturan söz ve davranışları işverene fesih imkânı tanımaktadır.

Somut uyuşmazlıkta; dosya içeriğine göre taraflarca imzalanan 12.04.2006 tarihli iş sözleşmesinin 1.5. maddesinde, personelin işverenin yazılı izni olmadan başka herhangi bir kuruluş veya şirkette çalışmayacağının belirtildiği, davacının ise 13.06.2013 tarihinden beri davalının izni olmaksızın başka bir işyerinde sigortalı olarak çalıştığı, bu durumun işverence 12.09.2013 tarihinde kesin olarak tespit edilmesinden sonra davacının iş sözleşmesinin 16.09.2013 tarihinde feshedildiği anlaşılmaktadır.

Davacının, davalı işverenin rızası olmaksızın başka bir işyerinde çalışmasının sadakat borcuna aykırı olduğu açıktır. O halde, davalı işveren tarafından 4857 sayılı Yasa’nın 25/II-e bendi uyarınca gerçekleştirilen feshin haklı olduğu anlaşılmakla, şartları bulunmayan kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin reddine karar verilmesi gerekirken, yerinde olmayan gerekçelerle taleplerin kabulüne karar verilmesi hatalıdır.” (9. Hukuk Dairesi, 2016/1438 E. , 2019/11172 K.)

Peki işçinin, tam gün başka bir işte çalışması durumunda iş sözleşmesi feshedilebilir mi?

Bu konuya ilişkin örnek Yargıtay kararı şu şekildedir:

“Somut olayda davacının iş sözleşmesinin davacının aynı alanda faaliyet gösteren bir başka şirkette çalışması sebebiyle sadakat borcuna aykırı davrandığı gerekçesiyle feshedildiği görülmektedir. 

Davacının davalı şirketle rekabet halinde olan bir başka şirkette çalıştığı dosya kapsamıyla sabittir. Nitekim davacı işverence yapılan soruşturma kapsamında bunu kabul etmiştir.

Davacının davalı şirkette çalışmasının tam süreli olduğu da dikkate alındığında davacının aynı zamanda davalıyla rekabet halinde olan bir başka şirkette de çalışması sadakat borcuna aykırılık teşkil eden bir davranış olup, işverenin iş sözleşmesini haklı sebeple feshettiğinin kabulü ile kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin reddi gerekirken bu taleplerin hüküm altına alınması yerinde olmamıştır. (22. Hukuk Dairesi, 2014/26304 E., 2015/15737 K.)”

İşçinin başka bir işte tam gün çalışmasının, asıl işini aksatacağı ve performans kaybına yol açacağı açıktır. Dolayısıyla ikinci bir işte tam gün çalışma, farklı değerlendirilmelidir. Kişinin iki işte tam gün çalışması, günlük çalışabilecek maksimim süreyi de aşacaktır. Özellikle işçinin işverenden izin almaksızın, ikinci bir işte tam gün çalışması; işçinin işyerine yorgun gelmesine, işyerindeki çalışma veriminin düşmesine ve işini aksatmasına yol açacağı için işverene hâkli fesih imkanı verir. Yargıtay kararları da bu yöndedir. Ayrıca işçi, asıl işine rekabet oluşturacak ikinci bir işte çalışamaz.

Sonuç olarak işçinin iş sözleşmesinde veya toplu iş sözleşmesinde engelleyici bir hüküm yoksa ve işverenden izin alarak; part time başka bir işte çalışmasında ya da şirket ortağı olmasında yahut üzerine şahıs şirketi kurmasında bir sakınca yoktur.  

Ancak işverenden izin alınmaksızın veya iş sözleşmesi yahut toplu iş sözleşmesinde yer alan bu konudaki hükümlere aykırı davranması, sadakat borcunu aykırılık nedeniyle tazminatsız işten atılma sonucunu doğurabilir.

Vardiyalı çalışanlar dahil, işçinin ikinci bir işte tam zamanlı olarak çalışması ise uygun değildir. Zira ikinci bir işe tam zamanlı olarak çalışma, günlük çalışma süresinin ikiye katlanması ve bunun akabinde işçinin asıl işini aksatması sonucunu doğuracağından işverene haklı fesih imkanı verecektir.

28 Eyl 2022 - 10:00 - Kamu İşçi


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Kamu İşçileri Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kamu İşçileri hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Kamu İşçileri editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Kamu İşçileri değil haberi geçen ajanstır.